Schrony
i ukrycia dla sektora
publicznego
Zaprojektujemy i zbudujemy budowle ochronną w kategorii U i S.
Zaprojektujemy i zbudujemy dla Ciebie schron, ukrycie lub saferoom nowej generacji.
Scroll
Budowle ochronne w kat. U i S
Dwa rodzaje budowli ochronnych — dwa różne zakresy inwestycji
Od 1 stycznia 2025 r. obowiązuje ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej. Dzieli ona budowle ochronne na dwa rodzaje:
schrony i ukrycia
.
Różni je hermetyczność, wyposażenie i poziom ochrony, a w konsekwencji zakres całej inwestycji. Poniżej wyjaśniamy, co mówią przepisy, czym schron różni się od ukrycia i jak dobrać rozwiązanie do potrzeb gminy, powiatu lub instytucji.
6 kategorii
U-1, U-2, U-3 oraz S-1, S-2, S-3
500 / 1000 m
maks. odległość do budowli ochronnej w mieście i poza miastem
do 100%
dotacji na koszty funkcji ochronnej
Kategorie odporności
Sześć kategorii — każda wyższa zawiera niższą
Przepisy przewidują trzy kategorie ukryć i trzy kategorie schronów. Każda wyższa kategoria zawiera ochronę kategorii niższej i dodaje kolejną.
Ukrycia
U-1
Ukrycie
Zagruzowanie i spadające elementy budynku, odłamki amunicji, ostrzał z broni małokalibrowej.
U-2
Ukrycie
Jak U-1 oraz opad promieniotwórczy.
Osłabienie gamma
min. 100×
U-3
Ukrycie
Jak U-2 oraz skutki wybuchu.
Fala uderzeniowa
min. 60 kPa / 50 ms
Osłabienie gamma
min. 100×
Schrony
S-1
Schron
Wybuch, wstrząs (min. 12,5 g), zagruzowanie, odłamki i ostrzał, pożar, skażenia chemiczne, biologiczne i promieniotwórcze.
Fala uderzeniowa
min. 100 kPa / 100 ms
Osłabienie gamma
min. 1000×
S-2
Schron podziemny
Jak S-1, przy wyższych obciążeniach.
Fala uderzeniowa
min. 200 kPa / 150 ms
Osłabienie gamma
min. 1500×
S-3
Schron podziemny
Jak S-2, przy najwyższych obciążeniach.
Fala uderzeniowa
min. 300 kPa / 200 ms
Osłabienie gamma
min. 1500×
Źródło: § 3 ust. 2 rozporządzenia MSWiA z 4 listopada 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1548).
Schron a ukrycie
Granicę wyznacza hermetyczność
W praktyce oznacza to, że
tylko schron chroni przed skażeniem powietrza
. Ukrycie chroni przed skutkami ostrzału i zawalenia budynku, a w wyższych kategoriach także przed opadem promieniotwórczym i falą uderzeniową.
Ukrycie
art. 83 ust. 4 ustawy
Budowla ochronna o konstrukcji niehermetycznej.
Schron
art. 83 ust. 3 ustawy
Budowla ochronna o konstrukcji zamkniętej i hermetycznej, wyposażona w urządzenia filtrowentylacyjne lub pochłaniacze regeneracyjne.
| Cecha |
Ukrycie |
Schron |
| Konstrukcja |
Niehermetyczna |
Zamknięta i hermetyczna |
| Ochrona przed skażeniem powietrza (chemicznym, biologicznym, promieniotwórczym) |
Nie |
Tak |
| Wentylacja |
Grawitacyjna lub mechaniczna |
Mechaniczna z filtrowentylacją: praca na filtrach min. 48 godzin, pełna izolacja min. 4 godziny |
| Wejście |
Przelotnia; drzwi ochronne dopiero w kategorii U-3 |
Przelotnia, drzwi ochronne lub ochronno-hermetyczne i śluza powietrzna |
| Odporność na falę uderzeniową |
Tylko U-3: min. 60 kPa |
Od 100 kPa (S-1) do 300 kPa (S-3) |
| Osłabienie promieniowania gamma |
U-2 i U-3: min. 100-krotne |
Min. 1000-krotne (S-1), 1500-krotne (S-2, S-3) |
| Wydzielenie przeciwpożarowe |
60 minut (U-1, U-2), 120 minut (U-3) |
240 minut |
| Największa strefa ochronna |
300 osób |
1000 osób (S-1), 2000 (S-2), 3000 (S-3) |
| Usytuowanie |
Pod ziemią, w budynku albo jako obiekt wolnostojący |
S-1 jak ukrycie; S-2 i S-3 wyłącznie pod ziemią |
Konstrukcja
Schron
Zamknięta i hermetyczna
Ochrona przed skażeniem powietrza
Schron
Tak — chemicznym, biologicznym i promieniotwórczym
Wentylacja
Ukrycie
Grawitacyjna lub mechaniczna
Schron
Mechaniczna z filtrowentylacją: praca na filtrach min. 48 h, pełna izolacja min. 4 h
Wejście
Ukrycie
Przelotnia; drzwi ochronne dopiero w kategorii U-3
Schron
Przelotnia, drzwi ochronne lub ochronno-hermetyczne i śluza powietrzna
Odporność na falę uderzeniową
Ukrycie
Tylko U-3: min. 60 kPa
Schron
Od 100 kPa (S-1) do 300 kPa (S-3)
Osłabienie promieniowania gamma
Ukrycie
U-2 i U-3: min. 100-krotne
Schron
Min. 1000-krotne (S-1), 1500-krotne (S-2, S-3)
Wydzielenie przeciwpożarowe
Ukrycie
60 min (U-1, U-2), 120 min (U-3)
Największa strefa ochronna
Schron
1000 (S-1), 2000 (S-2), 3000 osób (S-3)
Usytuowanie
Ukrycie
Pod ziemią, w budynku albo jako obiekt wolnostojący
Schron
S-1 jak ukrycie; S-2 i S-3 wyłącznie pod ziemią
Wymagania wspólne: co najmniej 1 m² powierzchni na osobę i co najmniej 2,2 m wysokości pomieszczeń dla ludzi. Źródło: rozporządzenie MSWiA z 4 listopada 2025 r. (§ 3, 5, 6, 9, 10, 14, 24, 34, 36 i 41).
Ukrycie czy schron
Jak wybrać
Wybór sprowadza się do trzech pytań:
Przed czym chronimy?
Na jak długo?
Dla ilu osób?
Gdy liczy się liczba miejsc
Ukrycie
Pozwala szybko zwiększyć liczbę miejsc schronienia. Nie wymaga filtrowentylacji ani śluzy powietrznej, więc łatwiej połączyć je z codzienną funkcją obiektu, na przykład garażu, magazynu lub sali. Przy pobycie do 24 godzin przepisy nie wymagają nawet miejsc do spania.
Gdy trzeba przetrwać skażenie
Schron
Potrzebny tam, gdzie ludzie muszą przetrwać skażenie albo pracować mimo zagrożenia, zwłaszcza w szpitalach, siedzibach organów i centrach zarządzania kryzysowego. Wymaga hermetycznej konstrukcji, filtrowentylacji, śluzy powietrznej i regularnego serwisu urządzeń.
Oba rozwiązania można łączyć
Ukrycia zapewniają liczbę miejsc wymaganą ustawą, a schrony zabezpieczają obiekty kluczowe dla działania gminy lub powiatu. Ustawa zaleca, aby budowle ochronne miały podwójną funkcję i służyły także na co dzień (art. 92 ust. 5). Gmina, powiat i wojewoda jako inwestorzy sami ustalają pojemność i kategorię odporności według własnych potrzeb. Projektujemy i budujemy budowle ochronne w każdej z tych kategorii.
Obowiązki sektora publicznego
Co przepisy oznaczają dla gminy, powiatu i instytucji
Samorządy muszą zaplanować miejsca schronienia dla mieszkańców, a budynki użyteczności publicznej co do zasady mają mieć budowlę ochronną.
50% / 25%
Liczba miejsc
art. 90 ustawy
W miastach planuje się miejsca dla co najmniej 50% przewidywanej liczby ludności, w tym co najmniej 25% w schronach i ukryciach. Poza miastami: 25% i 15%.
500 m / 1000 m
Odległość
§ 4 rozporządzenia o warunkach technicznych
Budowla ochronna ma być nie dalej niż 500 m od miejsca przebywania ludzi w mieście i 1000 m poza miastem.
od 29.05.2026
Budynki użyteczności publicznej
art. 93 i 95a ust. 6 ustawy
Zasadą jest budowla ochronna w każdym takim budynku, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Gdy inwestorem jest gmina, powiat lub wojewoda, pojemność i kategorię odporności ustala sam inwestor. W pozostałych inwestycjach określa je organ ochrony ludności.
Wyjątki
rozporządzenie z 2 września 2026 r.
Obowiązku nie ma m.in. w budynku bez kondygnacji podziemnej o powierzchni do 5000 m², w budynku dla najwyżej 50 osób (poza siedzibami organów administracji) i w zabytku. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta może też zwolnić z obowiązku decyzją, np. gdy inna budowla ochronna jest w odległości do 500 m.
Miejsca doraźnego schronienia
art. 94 ustawy
Jeśli w budynku nie przewidziano budowli ochronnej, kondygnacje podziemne i garaże podziemne projektuje się tak, aby dało się w nich zorganizować miejsce doraźnego schronienia (MDS)
min. 0,3% PKB
Finansowanie
art. 106 ustawy
Podstawą jest Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej (16,7 mld zł w 2025 r. i 17,2 mld zł w 2026 r.), z którego samorządy otrzymują dotacje celowe. Dotacja może objąć do 100% kosztów zwiększonych przez funkcję ochronną.
Podstawa prawna
Jedna ustawa i pięć rozporządzeń
Zasady budowy schronów i ukryć wynikają z jednej ustawy i wydanych do niej rozporządzeń Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Ustawa z 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej
Dz.U. 2024 poz. 1907, z późn. zm.
Co reguluje
Definicje schronu i ukrycia (art. 83), planowanie liczby miejsc (art. 90), budowle ochronne w budynkach użyteczności publicznej (art. 93–95a), finansowanie
Rozporządzenie MSWiA z 4 listopada 2025 r. w sprawie warunków technicznych dla budowli ochronnych oraz warunków technicznych ich użytkowania i usytuowania
Dz.U. 2025 poz. 1548
Co reguluje
Kategorie odporności U-1–U-3 i S-1–S-3, konstrukcja, wejścia, wentylacja, instalacje
Rozporządzenie MSWiA z 2 września 2026 r. w sprawie zwalniania z obowiązku zapewniania budowli ochronnych w budynkach użyteczności publicznej oraz przypadków, w których nie ma obowiązku zapewniania budowli ochronnych w takich budynkach
Dz.U. 2026 poz. 1181
Co reguluje
Kiedy budynek użyteczności publicznej nie musi mieć budowli ochronnej i kiedy możliwe jest zwolnienie decyzją
Rozporządzenie MSWiA z 21 lutego 2025 r. w sprawie kryteriów uznawania obiektów budowlanych albo ich części za budowle ochronne
Dz.U. 2025 poz. 235
Co reguluje
Kiedy istniejący obiekt można uznać za schron albo ukrycie
Rozporządzenie MSWiA z 1 lipca 2025 r. w sprawie sposobu przygotowania obiektu zbiorowej ochrony do użycia, szczegółowych warunków eksploatacji budowli ochronnych, zapewnienia porządku w ich obrębie oraz ich niezbędnego wyposażenia
Dz.U. 2025 poz. 933
Co reguluje
Przygotowanie do użycia, utrzymanie, niezbędne wyposażenie
Rozporządzenie MSWiA z 9 lipca 2025 r. w sprawie warunków organizowania oraz wymagań, jakie powinny spełniać miejsca doraźnego schronienia
Dz.U. 2025 poz. 932
Co reguluje
Miejsca doraźnego schronienia (MDS), czyli trzeci, najprostszy rodzaj obiektu zbiorowej ochrony
Koszty
Ile to kosztuje
Tak wynika z umów zawartych przez samorządy w 2026 r.
5–18 mln zł
budowla ochronna dla 100–300 osób
25–60 tys. zł
koszt jednego miejsca
Przykłady inwestycji samorządów w 2026 r.
| Inwestycja |
Rodzaj i technologia |
Pojemność |
Wartość |
Koszt na osobę |
| Strzyżów |
Ukrycie U-1, żelbet monolityczny, poziom −1 |
200 osób |
5,09 mln zł brutto |
ok. 25 tys. zł |
| Zduńska Wola |
Ukrycie U-1, zagłębione w gruncie |
300 osób |
7,8 mln zł |
26 tys. zł |
| Malbork, ul. Hadyny |
Schron S-1, wolnostojący, z prefabrykatów żelbetowych |
min. 150 osób |
4,82 mln zł brutto |
ok. 32 tys. zł |
| Malbork, ul. Wybickiego |
Schron S-1 pod ziemią, z magazynem na powierzchni |
min. 150 osób |
6,09 mln zł brutto |
ok. 41 tys. zł |
| Jerzykowo, gm. Pobiedziska |
Ukrycie U-3, podziemne, przy szkole |
ok. 100 osób |
ok. 5 mln zł |
ok. 50 tys. zł |
| Borek Wlkp. |
Ukrycie U-1, podziemne, pod boiskiem szkolnym |
ok. 300 osób |
17,92 mln zł |
ok. 60 tys. zł |
Strzyżów
Ukrycie U-1, żelbet monolityczny, poziom −1
Wartość
5,09 mln zł brutto
Zduńska Wola
Ukrycie U-1, zagłębione w gruncie
Malbork, ul. Hadyny
Schron S-1, wolnostojący, z prefabrykatów żelbetowych
Wartość
4,82 mln zł brutto
Malbork, ul. Wybickiego
Schron S-1 pod ziemią, z magazynem na powierzchni
Wartość
6,09 mln zł brutto
Jerzykowo, gm. Pobiedziska
Ukrycie U-3, podziemne, przy szkole
Borek Wlkp.
Ukrycie U-1, podziemne, pod boiskiem szkolnym
Kwoty podajemy za informacjami samorządów i prasy. Nie wszędzie wskazano, czy są netto, czy brutto, a zakres umów jest różny.
Co pokazuje to porównanie
1
Rozrzut jest ponad dwukrotny przy tej samej kategorii.
Dwa ukrycia U-1 dla ok. 300 osób kosztują 26 i ok. 60 tys. zł na osobę.
2
Sama kategoria nie przesądza o cenie.
Prefabrykowany schron S-1 w Malborku wypada taniej na osobę niż podziemne ukrycie U-1 w Borku Wlkp.
3
Obiekty wolnostojące są dużo tańsze od podziemnych.
Z naszego doświadczenia prace ziemne często sięgają 50% wartości inwestycji.
4
Nie każdy obiekt może być wolnostojący.
Przepisy dopuszczają tę formę dla ukryć i schronów S-1. Schrony S-2 i S-3 muszą być pod ziemią.
5
Na koszt wpływają też:
technologia (prefabrykaty albo beton wylewany na budowie), warunki gruntowe, funkcjonalność (dual-use) wielkość obiektu oraz zakres umowy.
Dlaczego schron kosztuje więcej niż ukrycie
W tych samych warunkach schron wymaga elementów, których w ukryciu U-1 nie ma.
- Hermetyczne zamknięcia: drzwi i włazy ochronno-hermetyczne oraz śluza powietrzna
- Filtrowentylacja z filtropochłaniaczem i zaworami przeciwwybuchowymi, zdolna do pracy przez min. 48 godzin
- Mocniejsza konstrukcja: fala uderzeniowa od 100 kPa i co najmniej 1000-krotne osłabienie promieniowania gamma
- Ściany i stropy o odporności ogniowej REI 240 zamiast REI 60
- Powyżej 300 osób: agregat prądotwórczy i zapasowe ujęcie wody
- W kategoriach S-2 i S-3: usytuowanie wyłącznie pod ziemią, przedsionek ochronny i komora rozprężna
Źródło: rozporządzenie MSWiA z 4 listopada 2025 r. (§ 3, 10, 14, 36, 37, 48 i 52).
Nasza oferta
Ukrycia U-1 z magazynem
Każde ukrycie możemy budować razem z magazynem na górze, nad częścią ochronną. Cena obejmuje elementy podziemne. Im większy obiekt, tym niższy koszt jednego miejsca.
Ukrycie U-1 z magazynem nad częścią ochronną — obiekt pracuje na co dzień, a w razie zagrożenia chroni
Ukrycie U-1 + magazyn
dla 50 osób
od 0,7 mln zł plus VAT
ok 14 tys. zł / osobę
Ukrycie U-1 + magazyn
dla 100 osób
od 1,4 mln zł plus VAT
ok 14 tys. zł / osobę
Ukrycie U-1 + magazyn
dla 150 osób
od 2,1 mln zł plus VAT
ok 14 tys. zł / osobę
Schrony przydomowe w naszej ofercie
Ceny schronów dotyczą prywatnych schronów przydomowych wykonanych w całości: od projektu, przez budowę, po wykończenie wnętrza. Schrony dla sektora publicznego zazwyczaj wyceniamy indywidualnie.
do 100%
dotacji celowej
Budowlę ochronną można sfinansować z dotacji, która przewiduje finansowanie do 100% kosztów zwiększonych przez funkcję ochronną (art. 106 ustawy). Ukrycia w Borku Wlkp. i Zduńskiej Woli są w całości finansowane z Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej.
W 2026 r. rząd przeznaczył na schrony i ukrycia 3,6 mld zł.
Katalog rozwiązań
Wybierz rozwiązanie
Od miejsc doraźnego schronienia w przestrzeni publicznej, przez ukrycia dla całych społeczności lokalnych, po hermetyczne schrony najwyższej klasy odporności dla obiektów krytycznych gminy i powiatu.
01 · Kategorie U-1, U-2, U-3
Ukrycia
Ochrona przed odłamkami, ostrzałem i zawaleniem budynku, w wyższych kategoriach także przed opadem promieniotwórczym i falą uderzeniową.
02 · Kategorie S-1, S-2, S-3
Schrony
Hermetyczna konstrukcja i filtrowentylacja. Najwyższy poziom ochrony, także przed skażeniami chemicznymi, biologicznymi i promieniotwórczymi.
03 · Ukrycie U-1 · przestrzeń publiczna
Miguniot
Prefabrykowane punkty schronienia przy przystankach, szkołach i placach. Najczęściej bez fundamentów, ustawiane dźwigiem w kilkadziesiąt minut. Najszybszy sposób na sieć miejsc blisko ludzi.
Stan prawny: 1 października 2026 r. Tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.
